Sorular: Nasyonal Sosyalizm ve İkinci Dünya Savaşı

Weimar Cumhuriyeti, Alman topraklarında demokratik bir anayasaya sahip ilk cumhuriyetti. NSDAP (Nazi Partisi) küçük bir marjinal parti olarak ortaya çıktı ve bu dönemde kitlesel bir harekete dönüştü.

Hitler’in iktidarı, aralarında Yahudiler, Sinti ve Romanlar ile siyasi muhaliflerin de bulunduğu milyonlarca insanın zulme uğramasına ve öldürülmesine yol açtı.

İkinci Dünya Savaşı dünya çapında milyonlarca insanın canına mal oldu ve Avrupa ile Asya’nın siyasi haritasını kalıcı olarak değiştirdi.

Nasyonal Sosyalistler (Naziler) iktidarlarını propagandaya, teröre ve siyasi muhaliflerin saf dışı bırakılmasına dayandırdı. “Gleichschaltung” (zorla tek tipleştirme) denen süreçle gücü hızla merkezileştirdiler: eyaletler (Länder), partiler ve dernekler ya feshedildi ya da NSDAP’nin (Nazi Partisi) denetimi altına alındı.

Weimar Anayasası, hükümeti yöneten Reich Başbakanı’nı Reich Cumhurbaşkanı’nın atayacağını, Reichstag’ın ise onu görevden alabileceğini belirlemişti.

Nasyonal Sosyalistler (Naziler) hükümeti devraldıktan sonra devleti ve toplumu köklü biçimde yeniden yapılandırdı; bu dönüşüm yaşamın neredeyse her alanına işledi.

“Üçüncü Reich”, Almanya’nın 1933’ten 1945’e kadar Nasyonal Sosyalistlerin (Naziler) egemenliği altındaki dönemine verilen addır. İktidarı ele geçirdikten sonra Adolf Hitler ve NSDAP (Nazi Partisi) özgür seçimleri, diğer partileri ve basın özgürlüğünü kaldırdı. Muhalifler zulme uğradı, hapsedildi ve öldürüldü. Bir kişinin ya da bir partinin seçimlerin, parlamentonun ve mahkemelerin denetimi olmadan yönettiği devlet biçimine diktatörlük denir.

Berlin’deki Yaz Olimpiyat Oyunları, Nasyonal Sosyalist rejim için kendini sergileme sahnesi oldu. Büyük inşaat projeleri de devletin gücünü aynı zamanda görünür kılmayı amaçlıyordu.

20. yüzyılın savaşları Avrupa’yı ve dünyayı derinden ve kalıcı biçimde etkiledi; milyonlarca ölüme ve büyük mülteci hareketlerine yol açtı.

Gestapo, Nasyonal Sosyalist devletin siyasi gizli polisiydi ve SS ile yakın çalışıyordu. Arşiv dosyaları bugün Nasyonal Sosyalizm dönemi araştırmalarının en önemli kaynakları arasında yer alıyor.

Nasyonal Sosyalizme karşı direniş, soylulardan kiliselere, işçi çevrelerine kadar toplumun tüm kesimlerinden insanları kapsıyordu.

Yahudi nüfusun dışlanması şiddetle değil; yasalarla, meslek yasaklarıyla ve adım adım sertleşen boykotlarla başladı.

9 Kasım, Alman tarihinin kader günü sayılır. 9 Kasım 1918’de Philipp Scheidemann Berlin’de cumhuriyeti ilan etti.

Nasyonal Sosyalizm dönemi, araştırmalarda çoğunlukla zulüm, direniş ve pasif yandaşlık açısından incelenir. İnsanların gündelik yaşamı da bu incelemelerin merkezinde yer alır.

Savaşın son aylarında Müttefik orduları doğudan ve batıdan hızla Reich topraklarına ilerledi. Bu ilerleyiş, tüm Orta Avrupa’daki durumu kökten değiştirdi.

Projeyi sanatçı Gunter Demnig başlattı; küçük pirinç taşlar, kişilerin eskiden yaşadıkları evlerin önündeki kaldırıma yerleştirilir.

Almanya’da anma günleri çoğunlukla Federal Meclis’te (Bundestag) yapılan konuşmalarla ve anma yerlerindeki etkinliklerle anılır. Amaç, tarihî olayların hatırasını canlı tutmaktır.