Nasyonal Sosyalizm ve İkinci Dünya Savaşı

1933'te iktidarın ele geçirilmesi

30 Ocak 1933'te Reich Cumhurbaşkanı Paul von Hindenburg, Adolf Hitler'i Reich Başbakanlığı'na atadı. Böylece Nasyonal Sosyalist yönetim başladı. Yönetim, 1945'teki savaş sonuna kadar sürdü. Reich Cumhurbaşkanı o dönemde Weimar Cumhuriyeti'nin devlet başkanıydı.

Nasyonal Sosyalistler demokrasiyi kısa sürede ortadan kaldırdı. Özgür seçimlerin ve parlamento ile mahkemeler tarafından gerçek bir denetimin bulunmadığı bir yönetim, yani bir diktatörlük kurdular. İktidar Nasyonal Sosyalist liderliğin elindeydi. “Üçüncü Reich” denen şey tam olarak bu diktatörlüktü.

Eleştiri dile getiren, zulümle karşılaşmayı göze almak zorundaydı. Birçok insan korku içinde yaşadı.

Özgürlüksüz yönetim

Nasyonal Sosyalist devlette demokrasi ve özgür seçimler yoktu. Mart 1933 seçimi baskı altında ve eşit olmayan koşullarda yapıldı. Ardından diğer partiler yasaklandı ya da kendilerini feshetti. Sonunda yalnızca NSDAP (Nazi Partisi) kaldı.

Yönetimin parçaları arasında şunlar vardı:

• partilerin yasaklanması
• basın sansürü, yani gazetelerin ve medyanın devlet denetimi altına alınması
• keyfî tutuklamalar
• Yahudilere yönelik zulüm
• devlet eliyle ırkçılık politikası

Basın özgürlüğü, kişiliğin özgürce gelişmesi ve insan onurunun etkili biçimde korunması yoktu.

İkinci Dünya Savaşı ve savaşın sonu

İkinci Dünya Savaşı 1939'da Almanya'nın Polonya'ya saldırısıyla başladı. 1945'e kadar sürdü. Birinci Dünya Savaşı ise 1914'ten 1918'e kadar sürmüştü.

8 Mayıs 1945'te Alman Wehrmacht'ının koşulsuz teslimi yürürlüğe girdi. Böylece Avrupa'da savaş sona erdi. Adolf Hitler 1945 Nisan'ının sonunda canına kıymıştı. Ancak ölümü tek başına savaşı bitirmedi.

Savaş milyonlarca insanın hayatına mal oldu. Avrupa'daki birçok ülke için savaşın sonu, işgalin ve baskının sonu anlamına geliyordu.

Irkçılık ve 1938 pogrom gecesi

Nasyonal Sosyalist devletin belirleyici özelliği, devlet eliyle uygulanan ırkçılıktı. İnsanlar Nasyonal Sosyalist ırk ideolojisine göre dışlandı, haklarından yoksun bırakıldı, zulme uğradı ve öldürüldü. Yahudilere yönelik zulüm bunun merkezî bir parçasıydı.

Yahudiler haklarından yoksun bırakıldı, mesleklerinden uzaklaştırıldı ve kamplara sürüldü. Holokost'ta Nasyonal Sosyalistler tüm Avrupa'dan yaklaşık altı milyon Yahudiyi öldürdü. Sinti ve Romanlar, engelli insanlar ve siyasi muhalifler de zulme uğradı ve öldürüldü.

1938'de 9 Kasım'ı 10 Kasım'a bağlayan gece, Nasyonal Sosyalistler ve destekçileri Almanya'nın dört bir yanında sinagogları, Yahudi dükkânlarını ve evlerini tahrip etti. Bu saldırılara çoğu zaman Reichspogromnacht (“Reich pogrom gecesi”) denir. Devlet eliyle örgütlenmişlerdi ve Yahudi nüfusa yönelikti.

Direniş: 20 Temmuz 1944 suikastı

Claus Schenk Graf von Stauffenberg, Adolf Hitler'e yönelik suikastla tanındı. 20 Temmuz 1944'te Hitler'in karargâhına bir bomba götürdü. Saldırı başarısız oldu, Hitler sağ kaldı. Ardından gelen darbe girişimi de başarısız oldu.

Stauffenberg, rejime karşı duran bir grup kadın ve erkeğin içindeydi. 20 Temmuz bugün, Nasyonal Sosyalizme karşı Alman direnişinin simgesi sayılır.

Bugün anmak: 27 Ocak ve Stolpersteine

27 Ocak, 1996'dan beri Nasyonal Sosyalizmin kurbanları için ulusal anma günüdür. 1945'te bu günde Auschwitz toplama ve imha kampı kurtarıldı.

Stolpersteine (“tökezleme taşları”), eski ikamet yerlerinin önündeki kaldırıma gömülü küçük pirinç anma plakalarıdır. Nasyonal Sosyalizm tarafından zulme uğrayan ya da öldürülen insanları adlarıyla ve yaşam tarihleriyle hatırlatırlar.

KaynaklarDeutsches Historisches Museum: NS-Regime und Zweiter Weltkrieg↗Deutsches Historisches Museum: Etablierung der NS-Herrschaft↗Deutscher Bundestag: Der 8. Mai 1945 in der deutschen Erinnerungskultur↗Bundesarchiv: Ernennung Adolf Hitlers zum Reichskanzler↗Bundesarchiv: Reichspogromnacht↗