Sorular: Federal seçim: birinci oy, ikinci oy, yüzde beş barajı

Almanya’da birinci oyla seçim bölgesindeki bir kişi, ikinci oyla bir parti seçilir. Her federal seçimde iki oy da kullanılır.

Seçim günü gönüllü yardımcılar, sandık yerlerinde sandık kuruluna destek olur. Federal Seçim Kanunu’na göre seçim günü bir pazar ya da resmî tatil günüdür.

Almanya’da on binlerce seçim çevresi oluşturulmuştur ve her biri bir sandık kurulu tarafından yürütülür. Yardımcılar gönüllü olarak çalışır.

İlk Alman Federal Meclisi (Bundestag) 14 Ağustos 1949’da seçildi. Parlamento, 1999’dan beri Berlin’deki Reichstag binasında toplanıyor.

Federal seçimler, Temel Yasa’nın (Grundgesetz) belirlediği sabit aralıklarla tekrarlanır. Erken yeni seçimler yalnızca yasayla düzenlenmiş durumlarda mümkündür.

Temel Yasa’ya (Grundgesetz) göre yasama dönemi, ancak yeni bir Federal Meclis’in (Bundestag) ilk toplantısıyla sona erer. O zamana kadar eski Federal Meclis görevde kalır.

Temel Yasa’da (Grundgesetz) federal seçimlerin genel ve doğrudan olması gerektiği belirlenmiştir. Seçmenin iradesinin nasıl mandatlara dönüştürüleceğini Federal Seçim Kanunu düzenler.

Federal seçimde partilerin sandalye dağılımı bakımından belirleyici olan, ikinci oydur. Birinci oy ise seçim bölgelerinde kimin doğrudan seçileceğini belirler.

Seçim sistemleri, oyların parlamentodaki sandalyelere nasıl dönüştüğünü düzenler. Çoğunluk sisteminde seçim bölgesinde en çok oyu alan kazanır. Nispi temsilde partiler, oy oranlarına denk gelen kadar sandalye alır. Federal seçimde iki oy kullanılır: Seçim bölgesindeki bir kişi için birinci oy, bir parti için ikinci oy. Prusya’nın üç sınıflı seçim sistemi gibi eski sistemler, zengin vatandaşlara daha fazla ağırlık veriyordu.

Federal seçimin kuralları Federal Seçim Kanunu’nda yer alır. Federal Anayasa Mahkemesi (Bundesverfassungsgericht), bu kuralların Temel Yasa (Grundgesetz) ile bağdaşıp bağdaşmadığını inceler. Bu kurallar, tekrar tekrar kamuoyu tartışmalarının konusu olur.

Federal seçimde, doğrudan adayların yarıştığı seçim bölgeleri vardır; bunun yanında partilerin eyalet listeleri de seçilir. İki oy birlikte seçim sonucunu şekillendirir.

Almanya’da seçme hakkı olanların bir seçimden önce genellikle kendilerinin kayıt yaptırması gerekmez, çünkü seçmen kütüğü resmî makamlarca kendiliğinden tutulur.

Seçim hukukunun kuralları seçimde eşitlik ilkesine uygun olmalıdır; Federal Anayasa Mahkemesi (Bundesverfassungsgericht) bunları bu ilkeye göre denetler. Bu ilkeden sapmalar yalnızca zorunlu nedenlerle mümkündür.

Federal seçimin oy pusulasıyla iki oy verilir: solda seçim bölgesindeki bir kişi için birinci oy, sağda bir parti için ikinci oy. Oy pusulası, oy veren kişinin iradesi açıkça anlaşılıyorsa geçerlidir. Bir sütunda birden fazla çarpı koyan, bir şey ekleyen ya da pusulayı işaretleyen kişi oyunu geçersiz kılar.

Federal Seçim Kurulu Başkanı, her federal seçimden sonra bütün seçim bölgelerindeki sonuçları yayımlar. Resmî nihai sonuç daha sonra usulüne uygun olarak tespit edilir ve ilan edilir.