Almanya’nın devlet biçimi: demokratik, sosyal, federal

Monarşi yerine cumhuriyet

Cumhuriyette kalıtsal bir devlet başkanı yoktur. Devlet başkanı seçilir, miras bırakılmaz. Almanya’da bu kişi Federal Cumhurbaşkanı’dır (Bundespräsident). Cumhurbaşkanı devleti temsil eder. Makamın ağırlıklı olarak temsilî görevleri vardır. Buna karşılık Federal Başbakan (Bundeskanzler) hükümetin başındadır. Bu hükümet Federal Hükümet’tir (Bundesregierung).

Devlet başkanını Federal Kurul (Bundesversammlung) seçer. Kurulda Federal Meclis (Bundestag) üyeleri yer alır. Bunun yanında eyaletlerin (Länder) temsilcileri de bulunur. Monarşinin ise doğuştan makama gelen bir kralı ya da kraliçesi vardır. Bu yüzden Almanya ne bir monarşidir ne de bir diktatörlük.

Demokratik, sosyal ve bir hukuk devleti

Demokrasi şu demektir: Kimin yöneteceğini halk belirler. Vatandaşlar meclisleri seçer ve böylece birlikte karar verebilir. Demokrasinin parçası düzenli seçimler, farklı partiler ve ifade özgürlüğüdür. Seçimlerde vatandaşlar, hangi partilerin Federal Meclis’te temsil edileceğine karar verir. Diktatörlük ise muhalefeti ezer.

Sosyal demek, devletin sosyal güvenliği ve farklı gelirli insanlar arasında bir dengeyi sağlaması demektir. Hukuk devleti demek, devletin ve organlarının da hukuka ve yasalara uymak zorunda olması demektir. Mahkemeler onların kararlarını denetleyebilir. 20. madde şöyle der: “Almanya Federal Cumhuriyeti demokratik ve sosyal bir federal devlettir.” Yani Almanya aynı zamanda bir sosyal devlettir.

Halk egemenliği: Tüm devlet gücü halktan gelir

Halk egemenliği bir uzmanlık terimidir. Şu anlama gelir: Devletteki en yüksek güç halktan gelir. Temel Yasa bunu şöyle ifade eder: “Tüm devlet gücü halktan gelir.”

Halk bu gücü seçimler ve oylamalarla kullanır. Ayrıca devletin organları aracılığıyla da kullanır; örneğin meclis ve hükümet aracılığıyla. Federal Anayasa Mahkemesi (Bundesverfassungsgericht) anayasayı gözetir.

Sansür yerine özgürlük

Temel Yasa ifade özgürlüğünü ve basın özgürlüğünü korur (Madde 5). Açıkça şöyle der: “Sansür uygulanmaz.” Sansür, devletin nelerin yayımlanabileceğini önceden denetlemesi ve yasaklaması demektir.

Bu özgürlük tüm vatandaşlar için geçerlidir. Yani gazeteciler, devlet yazılarını önceden denetlemeden haber yapabilir. Bu yüzden basın sansürünün demokraside yeri yoktur. Düzenli seçimler ve farklı partiler ise demokrasinin parçasıdır.

Federal devlet: federal düzey ve eyaletler

Almanya bir federal devlettir. Federal düzeyden (Bund) ve 16 eyaletten oluşur. Her eyaletin kendi yetkileri vardır, örneğin kendi hükümeti. Yani güç birden fazla düzeye dağılmıştır. Temel Yasa hangi düzeyin neyden sorumlu olduğunu belirler.

Merkezi devletin ise her şeyi belirleyen tek bir merkezi vardır. Konfederasyon, bağımsız devletlerin gevşek bir birleşimidir. Almanya, özerk eyaletleri olan bir federal devlettir.

Federal düzeyin anayasal organları

Anayasal organlar, Temel Yasa’nın belirlediği kurumlardır. Bunlar arasında şunlar yer alır:

• Federal Meclis: halkın seçtiği federal parlamento
• Federal Konsey (Bundesrat): eyaletlerin temsil organı. Burada eyalet hükümetlerinin (Landesregierungen) üyeleri yer alır
• Federal Hükümet: federal düzeyin siyasetini yürütür
• Federal Cumhurbaşkanı: devlet başkanı
• Federal Anayasa Mahkemesi: anayasa sorularına karar verir

Federal Meclis ve Federal Konsey, federal yasaların çıkarılmasında rol oynar.

KaynaklarGrundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland↗Was ist das Grundgesetz? - Bundesregierung↗Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland↗Bundesversammlung und Wahl des Bundespräsidenten - Deutscher Bundestag↗Verfassungsorgane - Deutscher Bundestag↗