Almanya’da seçme hakkı ve seçim ilkeleri

Kim oy kullanabilir?

Federal seçimde, Temel Yasa anlamında Alman olan kişi oy kullanabilir. Ayrıca seçim gününde en az 18 yaşında olmak gerekir. Seçmen yaşı Temel Yasa’da ve Federal Seçim Kanunu’nda yer alır. İkamet yeri gibi başka kurallar da yine Federal Seçim Kanunu’ndadır.

Oy kullanma hakkına aktif seçme hakkı denir. Seçilebilme hakkına ise pasif seçme hakkı ya da seçilme hakkı denir. Seçim kampanyası ya da seçim usulü gibi kavramlar başka bir şeyi ifade eder.

Almanya’da yaşamak tek başına federal seçimde oy kullanmak için yeterli değildir.

Beş ilke

Federal seçimler, Temel Yasa’nın 38. maddesine göre genel, doğrudan, serbest, eşit ve gizli olmak zorundadır. Bunun anlamı:

• genel: Seçme hakkına sahip herkes oy kullanabilir.
• doğrudan: Seçmenler milletvekillerini aracı bir aşama olmadan doğrudan belirler.
• serbest: Hiç kimse oy vermeye zorlanamaz ya da izin verilmeyen biçimde etkilenemez.
• eşit: Her oyun ağırlığı eşittir.
• gizli: Bir kişinin oy kabininde nasıl oy kullandığını kimse öğrenemez.

En çok bilinenler serbest, eşit ve gizli kavramlarıdır. Ancak beşi de yerine getirildiğinde bir seçim, Temel Yasa anlamında demokratik sayılır.

Bu ilkeler Temel Yasa’da yer alır ve seçimlerin adil yapılmasını güvence altına alır.

Özgürlük aynı zamanda zorunluluk olmaması demektir

Karar zorlama olmadan verildiğinde seçim serbesttir. Buna şu da dahildir: Kişi oy kullanmamaya da karar verebilir. Almanya’da oy kullanmak bir haktır, zorunluluk değil. Evde kalan kişi bu yüzden yasaya aykırı davranmış olmaz.

Hiç kimse seçim tercihi yüzünden dezavantaj yaşamamalıdır. Belirli bir oy için para kabul etmek, serbest bir seçim değildir.

Oy kabini oyun gizliliğini korur. Orada kimse bir kişinin nasıl oy verdiğini göremez. Kimse kimi seçtiğini açıklamak zorunda değildir.

Düzenli seçimler ve hükümet değişikliği

Seçimler düzenli olarak yapılır. Federal Meclis’in (Bundestag) yasama dönemi dört yıl sürer. Bir seçimde çoğunluk değişirse Federal Meclis başka bir Federal Başbakan (Bundeskanzler) seçebilir.

Böylece kimin yöneteceğini seçmenlerin çoğunluğunun iradesi belirler. Şiddet olmadan hükümet değişikliği mümkündür.

Bir demokrasi, çoğunlukların değişebilmesiyle yaşar. Seçmenler her seçimde yeniden karar verir. Bu yüzden düzenli ve serbest seçimler demokrasinin ayırt edici özellikleri arasındadır.

Seçilmek

Pasif seçme hakkı, kendisinin aday olarak seçilebilme hakkıdır. Aday olmak isteyen kişinin reşit olması gerekir.

Federal seçimde iki oy kullanılır. Birinci oyla seçim bölgesindeki bir kişi seçilir. İkinci oyla bir parti seçilir.

Seçim günü

Seçim günü oy, sandık yerinde kullanılır. Yerinde oy kullanamayan kişi mektupla da oy kullanabilir. Oy pusulasında adaylar ve partiler yer alır.

Seçimden sonra seçim görevlileri oyları sayar. Bu gönüllü görev, gündelik hayatta devlete katılımın bir örneğidir.

KaynaklarGrundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland↗Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland↗Wahlrechtsgrundsätze - Die Bundeswahlleiterin↗Aktives Wahlrecht - Die Bundeswahlleiterin↗